ولایت بادغیس در غرب افغانستان، در سال جاری خورشیدی شاهد بارندگی‌های شدید و جاری شدن سیلاب‌های ویرانگر بود؛ رویدادهایی که در بسیاری از مناطق این ولایت خسارات سنگین جانی و مالی بر جای گذاشت. مسئولان ریاست آمادگی مبارزه با حوادث طبیعی ولایت بادغیس می‌گویند: این ولایت، همانند شماری از ولایات دیگر افغانستان، امسال با بارندگی‌های […]
ولایت بادغیس در غرب افغانستان، در سال جاری خورشیدی شاهد بارندگی‌های شدید و جاری شدن سیلاب‌های ویرانگر بود؛ رویدادهایی که در بسیاری از مناطق این ولایت خسارات سنگین جانی و مالی بر جای گذاشت.
مسئولان ریاست آمادگی مبارزه با حوادث طبیعی ولایت بادغیس می‌گویند: این ولایت، همانند شماری از ولایات دیگر افغانستان، امسال با بارندگی‌های شدید و سیلاب‌های کم‌سابقه مواجه شد؛ رخدادهایی که به‌ویژه باشندگان ولسوالی‌های قادس، بالامرغاب و مقر را به‌شدت متضرر ساخت.
باریداد صابر، رئیس اداره آمادگی مبارزه با حوادث طبیعی ولایت بادغیس می‌گوید: در نتیجه سیلاب‌های سال جاری در این ولایت، ۱۹ تن جان باخته و چهار تن دیگر زخمی شده‌اند.
به گفته او، افزون بر تلفات انسانی، نزدیک به یک هزار منزل مسکونی به‌گونه کامل یا قسمی آسیب دیده و حدود ۱۳ هزار جریب زمین زراعتی، که بیشتر آن زیر کشت گندم و زیره بوده، تخریب شده است.
آقای صابر می‌افزاید که سیلاب‌های ویرانگر راه‌های مواصلاتی را نیز به‌شدت آسیب زده و حدود یک‌هزار و ۵۰۰ رأس مواشی را تلف کرده است.
رئیس اداره آمادگی مبارزه با حوادث طبیعی بادغیس آمار دقیق خسارات مالی را بدست نمی‌دهد، اما می‌گوید: سیلاب‌ها میلیون‌ها افغانی به مردم این ولایت زیان وارد کرده است.
اطلاعات به‌دست‌آمده و اظهارات منابع رسمی نشان می‌دهد که سیلاب‌های سال جاری، علاوه بر تلفات انسانی، خسارات قابل توجهی به خانه‌های مسکونی، زمین‌های زراعتی، راه‌های مواصلاتی و دارایی‌های مردم وارد کرده است.
با این حال، اداره محلی ولایت بادغیس از توزیع کمک به خانواده‌های آسیب‌دیده خبر می‌دهد.
رحم‌الدین رحیمی، سخنگوی والی بادغیس، درباره رسیدگی به وضعیت متضرران می‌گوید:” بیش از یک‌هزار و ۵۰۰ خانواده از سوی اداره حوادث و شماری از نهادهای امدادرسان، کمک‌های غذایی و غیرغذایی دریافت کرده‌اند، همچنین، برای خانواده هر فرد جان‌باخته ۲۰ هزار افغانی و برای هر زخمی ۱۰ هزار افغانی کمک نقدی توزیع شده است.”
او می‌افزاید که طی چند ماه گذشته، افزون بر ساخت سه دیوار گابیونی و استنادی، کار ترمیم ۱۵ کیلومتر سرک در ولسوالی قادس و ۲۵ کیلومتر سرک در ولسوالی غورماچ، که در نتیجه سیلاب آسیب دیده بودند، آغاز شده است.
روایت باشندگان از سیلاب‌های ویرانگر
باشندگان محل نیز از وقوع سیلاب‌های سخن می‌گویند که به باور آنان در چند دهه اخیر بی‌سابقه بوده و خسارات گسترده جانی و مالی بر جای گذاشته است.
مهراب، باشنده منطقه “شش‌منی‌ها” در ولسوالی قادس، که دو پسرکاکایش را در سیلاب‌های امسال از دست داده، می‌گوید: در سال جاری سیلاب‌های بسیار خطرناک و بی‌پیشینه جاری شد.
او می‌افزاید:”یکی از پسرکاکاهایم ۱۴ ساله و دیگری ۱۸ ساله بود، ابتدا یکی از آنان به‌گونه ناگهانی داخل سیلاب افتاد و برادر بزرگ‌ترش برای نجات او خود را به آب انداخت، اما متأسفانه هر دو جان باختند، همچنین، سیلاب زمین‌های زراعتی مردم، گاو و گوسفندان آنان را از بین برد و بسیاری از راه‌ها و سرک‌ها را تخریب کرد.”
به گفته او، برخی نهادهای ملی و بین‌المللی برای خانواده کاکایش که دو فرزند خود را از دست داده بودند، ۴۰ هزار افغانی کمک کرده‌اند، اما این کمک‌ها برای جبران خسارات کافی نیست.
وی می‌گوید: با وجود توزیع برخی کمک‌های اضطراری، مشکلات پس از سیلاب، به‌ویژه تخریب راه‌های مواصلاتی، همچنان پابرجاست و توجه کافی به بازسازی آن‌ها نشده است.
محمدعثمان، ۷۰ ساله باشنده منطقه “کموری‌ها” در ولسوالی مقر نیز می‌گوید: سیلاب، باران و تگرگ، کشتزارهای گندم، زیره و جو را به‌شدت آسیب زده و تقریباً هیچ محصولی برای او باقی نگذاشته است.
او می‌گوید:” دو جریب زمین گندم من کاملاً از بین رفت، زیره و نخود نیز بر اثر سیلاب و بارندگی نابود شد و بیش از ۱۰۰ هزار افغانی درآمد احتمالی‌ام از دست رفت، اما هیچ کمکی دریافت نکردم و حتی زمین‌هایم نیز سروی نشده است.”
چرا بادغیس در سال‌های اخیر شاهد سیلاب‌های ویرانگر است؟
کارشناسان، تغییرات اقلیمی، بارندگی‌های شدید و طولانی‌مدت، ذوب سریع برف و یخ‌ها، توپوگرافی و شیب زمین، اشباع شدن خاک، طغیان رودخانه‌ها، نبود سیستم‌های مؤثر مدیریت سیلاب، تخریب پوشش گیاهی و جنگل‌ها و کمبود زیرساخت‌های محافظتی را از عوامل اصلی وقوع سیلاب‌های مخرب عنوان میکنند.
علی‌احمد محمدی، کارشناس محیط زیست، می‌گوید: تخریب پوشش گیاهی و جنگل‌ها، سکونت بسیاری از مردم در حاشیه رودخانه‌ها و بی‌توجهی به هشدارهای هواشناسی، از عوامل اصلی افزایش خسارات ناشی از سیلاب در بادغیس است.
او پیشنهاد می‌کند که:”دولت و نهادهای مسئول با ایجاد سیستم‌های کانالیزاسیون، مدیریت بهتر آب، ساخت بندهای کوچک و بزرگ، ایجاد چک‌دم‌ها، احیای پوشش گیاهی و جنگلی و افزایش آگاهی عمومی درباره راه‌های مصون ماندن در برابر سیلاب، خطر این رویدادها را کاهش دهند.”
سیلاب‌های سال جاری بار دیگر آسیب‌پذیری ولایت بادغیس در برابر حوادث طبیعی را آشکار کرد؛ با وجود برخی کمک‌های اضطراری، بسیاری از خانواده‌های آسیب‌دیده همچنان به حمایت‌های بیشتر نیاز دارند.
کارشناسان تأکید میکنند که سرمایه‌گذاری در مدیریت خطرات طبیعی، ساخت دیوارهای استنادی، حفاظت از منابع طبیعی، احیای پوشش گیاهی و ایجاد سیستم‌های هشداردهی زودهنگام می‌تواند از میزان خسارات و تلفات ناشی از سیلاب‌ها در آینده بکاهد.
باشندگان بادغیس سال‌هاست که با سیلاب‌های موسمی دست‌وپنجه نرم میکنند؛ این ولایت همه‌ساله در فصل بهار و هم‌زمان با بارندگی‌های شدید، شاهد جاری شدن سیلاب‌هایی است که علاوه بر وارد کردن میلیون‌ها افغانی خسارت مالی، جان شماری از باشندگان را نیز می‌گیرد.
